درس ششم : شكست سازنده مسلمانان در جنگ احد به دليل سرپيچى از فرمان پيامبر ( ص ) نتوانستند ، پيروزى اوليه را نگه دارند و شكست خوردند ، اما اين شكست مقطعى بود . هر چند خسارتهاى مادى زيادى ديدند ، ولى تجربهء سازنده‌اى نصيب آنها شد . مسائل اين جنگ بويژه جنبه‌هاى روان شناسى آن در آيه‌هاى شريفهء قرآن منعكس شده كه برخى از آنها را در اين درس مورد بحث قرار مىدهيم . جنگ و تفاوت انگيزه‌ها نيت شركت كنندگان در جنگ احد يكسان نبود ، عده‌اى انگيزه‌هاى دنيوى و عده‌اى ديگر انگيزه‌هاى اخروى داشتند و در طى نبرد و رفتارى كه مسلمانان از خود نشان دادند ، پرده از روى اين حقيقت برداشته شد . اين جنگ در حقيقت ، صحنهء آزمايشى بود كه در آن خدا خواه از هواخواه باز شناخته شد . قرآن كريم مىفرمايد : « مِنْكُمْ مَنْ يُريدُ الدُّنْيا وَ مِنْكُمْ مَنْ يُريدُ الْآخِرَةَ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْ وَ لَقَدْ غَفا عَنْكُمْ وَ اللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنينَ » « 1 » كسانى از شما دنيا را مىخواهيد و كسانى از شما آخرت را مىخواهيد . پس شما را از پيشرفت و غلبه بر دشمن باز داشت تا شما را بيازمايد و به درستى كه از تقصير شما درگذشت و خداوند بر مؤمنان صاحب فضل است .

--> ( 1 ) - آل عمران ، آيهء 152 .